H Mιζέρια Tου Συνδικαλισμού

Δ. Δημητράκος

Το αν είναι ή δεν είναι  αντιπροσωπευτικά της κοινωνίας τα συνδικάτα εξαρτάται ασφαλώς από τη δύναμη που έχουν μέσα στο κοινωνικό σύνολο. Και είναι γεγονός ότι ο συνδικαλισμός σήμερα δεν έχει τη δύναμη που είχε κάποτε στις βιομηχανικές κοινωνίες.  Έχει υποχωρήσει σε όλες σχεδόν τις βιομηχανικές χώρες και κυρίως στη Γαλλία, όπου το ποσοστό των συνδικαλισμένων επί του συνόλου των εργαζομένων έπεσε από το 25% που ήταν πριν τριάντα χρόνια, σε κάτω του 10% σήμερα.  Αλλά και στη Βρετανία, όπου ο συνδικαλισμός ήταν μαζικότερος έχει υποχωρήσει στα μισά από την εποχή της Margaret Thatcher. Ακόμη περισσότερο έχει μειωθεί η ένταση των αγωνιστικών κινητοποιήσεων έχει μειωθεί στις ανεπτυγμένες χώρες, προς θλίψη των νοσταλγών εκείνων των καιρών.

Μια σημαντική αιτία της μείωσης της δύναμης των συνδικάτων είναι, ασφαλώς, η ανάπτυξη του τομέα των υπηρεσιών στις σύγχρονες οικονομίες, πράγμα που δυσκολεύει πολύ τη στρατολόγηση συνδικαλιστών. Σημαντικός παράγοντας στην αποδυνάμωση του συνδικαλισμού είναι και η μείωση της απασχόλησης ανειδίκευτης εργασίας, που αποτελούσε παραδοσιακά τη ραχοκοκαλιά του συνδικαλιστικού κινήματος.

Μια άλλη αιτία της αποδυνάμωσης του συνδικαλισμού σε παγκόσμια κλίμακα συνδέεται με την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ευρώπη. Η μαρξιστική θεωρία ως οδηγός στην πολιτική των αριστερών κομμάτων ατόνησε, ενώ μαζί εγκαταλήφθηκε και η χρήση του συνδικαλισμού ως οργάνου της επανάστασης και παράλληλα, της αντίληψης σύμφωνα με την οποία μια κοινωνική τάξη εκφράζει την κοινωνία ολόκληρη και ότι τα συμφέροντά της αντιπροσωπεύονται από ένα συνδικαλιστικό (ή κομματικό) φορέα. Υπήρχε, βέβαια, εποχή που οι επαγγελματικές ενώσεις εκπροσωπούσαν, κατά κάποιο τρόπο, την  κοινωνία ολόκληρη. Ήταν η εποχή των μεσαιωνικών συντεχνιών, οι οποίες δέσποζαν στην κλειστή οικονομία της εποχής εκείνης.

Σήμερα, όμως, ζούμε στην εποχή των ανοιχτών οικονομιών. Σ’ αυτές το συνδικάτο έχει ένα πεζό και πρακτικό ρόλο. Είναι ένα συλλογικό όργανο διαπραγμάτευσης, που μπορεί να πετύχει καλύτερους όρους για μέλη του. Υπό αυτήν την έποψη, ο μαζικός συνδικαλισμός δεν είναι αποτελεσματικός. Η δυνατότητα «εξωπορισμού» (outsourcing) του κεφαλαίου, με την εξαιρετικά κινητική δυνατότητα που του προσφέρει η παγκοσμιοποίηση, αποδυναμώνει αισθητά τη δύναμη πίεσης που μπορεί να έχει οποιοδήποτε σωματείο εργαζομένων. Γι αυτό και τα σύγχρονα, δυναμικά συνδικάτα δεν είναι «αγωνιστικά»,όπως σημειώνει ο Pierre Rosanvallon, καθηγητής στο Collège de France. Σήμερα, στην  κοινωνία της πληροφορίας, η ενημέρωση γίνεται ατομικά, και οι διαπραγματεύσεις μέσα από ένα πληροφοριακό δίκτυο που συνεχώς ανανεώνεται. Τέτοιο δίκτυο χειρίζεται ο «νέος συνδικαλισμός»: δυναμικότερος, αποτελεσματικότερος, πιο ευέλικτος από τον «παλιό συνδικαλισμό». Ο τελευταίος έχει παρέλθει και ο homo syndicalisticus έχει πεθάνει. Το ότι επιβιώνει στη χώρα μας είναι μια ζωντανή απόδειξη της μετά θάνατον ζωής.

 

 

Advertisements


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s